الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

552

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

زير گفت : ( وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ - 204 / بقره ) ( وَ لا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ - 55 / توبه ) ( وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ - 25 / توبه ) ( أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَباتُهُ - 20 / حديد ) و آيه : ( بَلْ عَجِبْتَ وَ يَسْخَرُونَ - 12 / صافّات ) يعنى از انكارشان در بارهء بعث و قيامت متعجّب شدى براى اينكه شناخت و معرفت تو در بارهء قيامت بشدّت با تحقيق همراه است و برايت محقّق است و چون آنها جاهلند استهزاء مىكنند . گفته شده - عَجِبْتَ من إنكارهم الوحي : از اينكه وحى را انكار مىكنند به شگفت آمده‌اى و بعضى ( بَلْ عَجِبْتُ - 12 / صافّات ) با ضمّه حرف ( ت ) خوانده‌اند كه اين چنين نيست زيرا در آن صورت و در حقيقت تعجّب و شگفت زندگى به نفس خودش نيست بلكه معنايش اين است كه او از آنچه در حضورش گفته مىشود مىگويد - عجبت - يا اينكه - عجبت - در معنى انكرت - به طور استعاره به كار رفته است يعنى گفتار آنها را انكار مىكنم . مثل آيات : ( أَ تَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ - 73 / هود ) ( إِنَّ هذا لَشَيْءٌ عُجابٌ - 5 / ص ) مُعْجِب : در بارهء كسى است كه خودش را پسنديده است . العَجْب من كلّ دابّة : قسمت زيرين انتهاى دم چهارپايان . عجز : عَجُزُ الإنسان : پشت انسان ، كه پشت هر چيزى غير انسان هم به آن تشبيه شده است ، در آيه گفت : ( كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ - 20 / قمر ) ( گويى كه تنهء نخلهائى هستند